YAPRAK DÖKÜMÜ-REŞAT NURİ GÜNTEKİN
Yaprak Dökümü - Reşat Nuri GÜNTEKİN
Kitabın Adı:Yaprak Dökümü
Kitabın Yazarı:Reşat Nuri GÜNTEKİN
Kitabın Yazılma Yılı: 2006
Kitabın Yayınevi: İnkılap Yayınları
Kitabın Basım Yılı: Ocak 1995
Sayfa Sayısı:141 sayfa
Kitabın Konusu: Gelenek göreneklerine bağlı, özellikle
ahlaki konularda çok titiz olan Ali Rıza Bey ile batılılaşma hareketine
karışarak daha zengin bir hayat yaşamak isteyen çocukları arasındaki
çatışma işlenmiştir.
Kitabın Özeti:
Ali Rıza Bey, hayatını memuriyetle devam ettiren, namusuna ve ahlaka
son derece düşkün beş çocuklu bir ailenin babasıdır. Trabzon’da
çalıştığı bir iş yerinden ayrıldıktan sonra İstanbul’a gelip
Bağlarbaşı’ndaki babadan kalma eve yerleştiler. Bir süre işsiz
gezdikten sonra, Muzaffer adındaki eski öğrencisinin ona sağladığı
imkanla işe girer.Her şey kızları Leyla ve Necla’nın arkadaşları olan
Leman’ın Ali Rıza Bey’den iş istemesiyle başlar. Ali Rıza Bey Leman’a
çalıştığı yerde bir iş bulmuştur; fakat Leman bir süre sonra patronu
Muzaffer Bey’le bir ilişki yaşar ve hamile kalır. Ali Rıza Bey bunu
duyunca kendini suçlar ve Muzaffer Bey’den Leman ile evlenip onun
namusunu temizlemesini ister.Patronu bunu kabul etmeyince Ali Rıza Bey
bu olayı gururuna yediremeyip işten ayrılır. Daha sonra oğlu Şevket’in
bir iş bulduğunu öğrenince bir parça sevinmiştir. Fakat bir süre sona
Ali Rıza Bey’in karısı Hayriye Hanım ve kızları Necla ile Leyla artık
eve para getirmediği için ona saygı duymuyorlar ve onu
aşağılıyorlardır. Bir gün, Şevket işyerinde evli bir kadınla ilişkiye
girdiğini ve o kadınla evlenmek istediğini söyler. İlk başta Ali Rıza
Bey bu olaya itiraz etse de daha sonra Şevket’in Ferhunde ismindeki
kadını ne kadar çok sevdiğini görmüştür. Fakat, gelin Ferhunde
eğlenceye ve modern hayata alışkın biridir ve evde gece toplantıları
yapılmaya başlanır. Evin ortanca kızları olan Necla ve Leyla’nın
eğlenceye ve lükse olan düşkünlükleri artar.Böylelikle Ferhunde’nin
evdeki hakimiyeti iyice artar. Evin en büyük kızı olan Fikret bu
olanlara daha fazla dayanamayacağını anlar ve Adapazarı’nda yaşayan bir
adamla adamın çocuklarına bakma koşuluyla evlenmeye karar vermiştir.
Fikret’in evden gidişiyle daldaki yapraklardan biri kopar. Şevket’in
kazandığı para ve Ali Rıza Bey’in emekli maaşı evde yapılan eğlencelere
harcanmaktadır. En sonunda elde hiçbir şey kalmaz. Şevket çareyi
çalıştığı bankadan zimmetine para geçirmekte bulur. Aldığı parayı
yerine koyamayınca hapse girer. Böylelikle dalın ikinci yaprağı da
kopar. Ferhunde bu hayat daha fazla dayanamayacağını söyleyerek evi
terk eder. Bunun sonucunda üçüncü yaprak da kopmuş olur. Daha sonra
Necla da kendini zengin gösteren bir Suriyeli adam ile evlenir. Fakat
mutlu değildir ve babasından yardım istemek için mektup yollar. Ali
Rıza Bey ise onun bu isteğini reddeder ve yaşamına devam etmesini
söyler. Böylece dalın dördüncü yaprağı da kopar. Leyla zengin bir
avukatın metresi olur ve Ali rıza Bey bunu bir arkadaşından öğrenir.
Namusuna düşkün olan Ali Rıza Bey Leyla’yı evden kovar . Leyla avukatın
Taksim’de tuttuğu eve yerleşir. Böylece dalın son yaprağı da kopmuş
olur. Nihayetinde Ali Rıza Bey Leyla’nın eve gelmesini kabul eder ama
kendisi evden ayrılacaktır. Adapazarı’nda olan kızı Fikret’in yanına
gider ve Fikret’in orada mutsuz olduğunu görür. Kocası ve üvey
çocuklarıyla arası iyi değildir. Bunu gören Ali Rıza Bey İstanbul’a
geri döner ama birkaç gün eve gitmez. Daha sonra hasta olur ve eski bir
arkadaşı sayesinde hastaneye kaldırılır. Bir gün Hayriye Hanım ve kızı
Leyla hastaneye gidip onu alırlar ve Taksim’deki eve giderek
yaşamlarına orada devam ederler.
Kitaptaki şahısların değerlendirilmesi
Ali Rıza Bey:Eski Türk terbiyesi ile yetişmiş, özellikle ahlaki
konularda titiz, erdemli, çok bilgili(Arapça, Farsça, İngilizce,
Fransızca biliyor) ve çalışkan birisidir.
Hayriye Hanım:Ali Rıza Bey’in karısıdır.İlk başta kocasına sadık fakat değişen hayat koşulları nedeniyle asileşen, saf ve cahil bir kadındır.
Fikret:Ali Rıza Bey’in en büyük kızıdır.babası gibi terbiyeye önem veren birsidir.Kardeşlerin değişen yaşamlarına ayak uyduramayınca Adapazarılı biriyle evlenmiştir.
Leyla ve Necla:Ali Rıza Bey’in ortanca kızlarıdır.Lükse ve eğlenceye düşkündürler. Hep zengin birer koca arayışı içindeler.Babalarını umursamaz hale gelmişlerdir.
Şevket:Ali Rıza Bey’in tek oğludur.Ali Rıza Bey’in terbiyesine ve ahlakına en çok emek harcadığı çocuğudur.Bir süre ailenin bütün yükü onun omuzlarına binmiştir. Çalıştığı yerden para çalmak suçundan hapse atılmıştır.
Ferhunde:Zenginliğe, lükse ve eğlenceye düşkün, kötü huylu bir kadındır.
Ayşe:Ali Rıza Bey’in en küçük kızıdır.Yaşı küçük olduğundan dolayı olaylar içerisinde pek fazla bulunmamaktadır.
Kitabın Anafikri:Kitapta insanların çeşitli çıkarlar düşünerek birbirlerine saygı duyması ve bu çıkarları elde ettikten sonra ise birbirlerine olan kinlerini anlatmaktadır.Kitapta da görüldüğü gibi ufacık bir zevk için telafisi olmayan hatalar meydana gelmiştir.Ne olursa olsun aile en kötü durumda bile birlik ve beraberlik içerisinde olmalıdır.
Kitabın Yorumu:Bence bu kitap Türk Roman tarihinde sıkça rastlanan doğu batı kapışmasını açık bir şekilde aile içinde göstermiştir.Bu çatışmaların en sağlam yuva olan aileyi bile yıktığı gözler önüne serilmiştir.
